Schouderstand wordt niet voor niets de koningin van de yogahoudingen genoemd. Maar zonder ondersteuning onder de schouders vraagt deze houding meer van je nek dan goed is. In dit artikel lees je waarom wij bij Elke dag yoga met dekens werken en waarom juist dát het verschil maakt tussen een houding die er mooi uitziet en een houding die goed voelt – nu én over tien jaar.
Wie weleens op internet zoekt naar Schouderstand (Sarvangasana), ziet vaak dezelfde foto’s: een perfecte verticale lijn, benen gestrekt omhoog en het lichaam plat op de yogamat. Het ziet er indrukwekkend uit. Toch zul je deze uitvoering in onze studio niet tegenkomen.
Bij Elke dag yoga oefenen we de schouderstand altijd met stevige, zorgvuldig gevouwen dekens onder de schouders. Dat doen we niet omdat het makkelijker is, of alleen geschikt zou zijn voor beginners. Integendeel: de dekens zijn een essentieel onderdeel van de houding. Ze helpen de nek te beschermen, zodat de schouderstand veilig en comfortabel kan worden beoefend.
De koningin van de houdingen
Sarvangasana betekent letterlijk houding van alle lichaamsdelen: een houding waar het hele lichaam baat bij heeft. Binnen de yogatraditie wordt deze asana al tientallen jaren de koningin van de houdingen genoemd. B.K.S. Iyengar noemde haar in Light on Yoga zelfs de moeder van de asana’s: zoals een moeder zorgt voor harmonie en geluk in huis, zo zorgt deze houding voor harmonie en rust in het hele systeem.
De houding werkt kalmerend op het zenuwstelsel, stimuleert de bloedsomloop, geeft vermoeide benen verlichting en helpt veel mensen om meer rust in lichaam en geest te ervaren.
Niet voor niets schreef Iyengar dat het belang van deze houding nauwelijks overschat kan worden.
Juist omdat de schouderstand zo waardevol is, vinden wij dat zij met zorg en aandacht moet worden aangeleerd.
Wat gebeurt er eigenlijk in je nek?
Je nekwervelkolom bestaat uit zeven wervels met daartussen tussenwervelschijven, banden en spieren. Van nature heeft de nek een lichte holle kromming. Die kromming helpt om bewegingen soepel op te vangen en krachten gelijkmatig te verdelen.
Wanneer je de schouderstand zonder ondersteuning uitvoert, komen hoofd en schouders op dezelfde hoogte te liggen. Daardoor moet de nek extreem ver naar voren buigen. Tegelijkertijd komt een deel van het lichaamsgewicht op de nek en de bovenste wervels terecht.
Bij sommige mensen levert dat geen directe klachten op. Maar wanneer de nek herhaaldelijk in zo’n extreme positie wordt belast, neemt de kans op overbelasting van spieren, banden en tussenwervelschijven toe. Vooral mensen met een stijvere nek of bestaande nekklachten lopen meer risico.
Precies daarom besteden wij zoveel aandacht aan een goede opbouw van deze houding.
Waarom dekens of een schouderstandblok zo belangrijk is
Door de schouders enkele centimeters te verhogen met stevige dekens verandert de hoek tussen nek en romp aanzienlijk.
Daardoor:
- blijft de natuurlijke kromming van de nek beter behouden;
- hoeft de nek minder ver te buigen;
- rust het lichaamsgewicht vooral op de schouders en bovenarmen;
- krijgt de nek meer ruimte en minder belasting.
Dat laatste is misschien wel het belangrijkste.
De houding heet tenslotte niet nekstand, maar schouderstand.
Het lichaamsgewicht hoort zoveel mogelijk door de schouders en bovenarmen gedragen te worden, niet door de nekwervels.
Een belangrijke les van B.K.S. Iyengar
Misschien wel het mooiste aan yoga is dat ook grote meesters blijven leren.
In de eerste editie van zijn beroemde boek Light on Yoga staat B.K.S. Iyengar zelf nog afgebeeld in de schouderstand zonder ondersteuning onder de schouders.
Toen hij later duizenden leerlingen lesgaf, zag hij dat veel mensen hierdoor nekproblemen ontwikkelden. Die praktijkervaring bracht hem ertoe zijn manier van lesgeven aan te passen.
Hij introduceerde de inmiddels kenmerkende stapel stevige dekens onder de schouders. Niet omdat de houding was veranderd, maar omdat hij inzag dat de anatomie van de meeste mensen daarom vroeg.
Tegenwoordig vormt deze manier van oefenen een belangrijk onderdeel van de Iyengar Yoga-traditie en is zij wereldwijd door veel ervaren yogadocenten overgenomen.
Waarom foto’s soms een verkeerd beeld geven
Vaak zie je wel eens foto’s van een yogastudio, of als je online zoekt naar yoga-inspiratie, foto’s van schouderstanden zonder dekens.
Dat betekent niet automatisch dat dit ook de beste manier is om de houding te oefenen.
Foto’s worden vaak gemaakt om een houding zo strak en elegant mogelijk te laten ogen. Een stapel dekens oogt nu eenmaal minder spectaculair dan een volledig vrijstaande houding op een kale yogamat.
Maar yoga draait niet om de mooiste foto.
Yoga draait om een houding die je lichaam ondersteunt, zodat je er jarenlang met plezier van kunt blijven profiteren.
Zo oefenen we de schouderstand bij de Iyengar yoga lessen bij Elke dag yoga
In onze lessen bouwen we Sarvangasana stap voor stap op.
De dekens worden zorgvuldig gevouwen zodat ze een stevig en stabiel platform vormen – of we gebruiken hiervoor ook een speciaal schouderstandblok. De schouders liggen vlak bij de rand van de ondersteuning, terwijl het hoofd ontspannen op de vloer rust. Hierdoor ontstaat ruimte in de nek en kan het lichaamsgewicht beter worden verdeeld.
Tijdens de houding blijft het hoofd stil. We draaien het hoofd niet naar links of rechts, omdat juist dat in deze positie extra belasting op de nekwervels kan geven.
Is de volledige schouderstand op dit moment niet passend bij jouw lichaam? Dan kiezen we voor een alternatief, zoals een ondersteunde variant met een stoel of Viparita Karani (benen tegen de muur). Zo ervaar je veel van dezelfde ontspannende effecten, zonder onnodige belasting.
Yoga is tenslotte geen wedstrijd. Een goede yogadocent stemt de oefening af op de mens, niet andersom.
Onze visie op yoga
Bij Elke dag yoga geloven we dat goed yogaonderwijs verder gaat dan het voordoen van een houding.
Wij vinden het belangrijk dat je begrijpt waarom je iets op een bepaalde manier doet. Anatomie, ervaring en persoonlijke begeleiding gaan daarbij hand in hand.
Dat betekent soms dat een houding er iets minder spectaculair uitziet dan op sociale media.
Maar als jouw nek daar jarenlang gezond door blijft, vinden wij dat een uitstekende keuze.
Tot slot
De schouderstand is een prachtige houding die veel positieve effecten kan hebben, mits zij zorgvuldig wordt uitgevoerd.
Voor ons zijn dekens daarom geen hulpmiddel voor beginners.
Ze zijn een wezenlijk onderdeel van de houding.
Dat is de reden waarom ze bij alle studio’s van Elke dag yoga altijd klaarliggen.
Ben je benieuwd hoe een goed opgebouwde schouderstand voelt? Je bent van harte welkom voor een proefles. Reserveer eenvoudig via het lesrooster of de app – we begeleiden je stap voor stap, zodat je de houding veilig, ontspannen en met vertrouwen kunt ervaren.
